Co warto wiedzieć o ogławianiu drzew?

Ogłowienie drzewa polega na pozbawieniu go korony, czyli całej lub prawie całej masy zielonej. Jest po praktyka uznana zgodnie przez arborystów i dendrologów za błąd w sztuce, którego skutkiem jest zniszczenie drzewa. W tym artykule zagłębimy się nieco bardziej w temat ogławiania drzew, by zrozumieć dlaczego jest nieprawidłowe oraz co można uznać za taki zabieg.

 

Co o tym mówią przepisy?

Sposób wykonania cięć pielęgnacyjnych został w pewnym stopniu określony w ustawie o ochronie przyrody. Zgodnie z jej postanowieniami usunięcie powyżej „30%  korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa” jest uznawane za jego uszkodzenie, zaś usunięcie powyżej 50% korony za jego zniszczenie. W obydwu przypadka są oczywiście przewidziane odpowiednie kary pieniężne. Można więc powiedzieć, że ogłowienie zdrowego drzewa jest w zasadzie nielegalne. Czytaj więcej.

Są też przewidziane trzy wyjątki, gdy możliwe jest odstąpienie od tych zasad. Dotyczy to po pierwsze – usunięcia gałęzi obumarłych, po drugie – utrzymania wcześniej nadanego kształtu korony, zaś po trzecie –  przywrócenia statyki drzewa. Ten ostatni przypadek dotyczy przede wszystkim drzew połamanych przez silne wichury śnieg.

Dlaczego ogławianie drzew jest tak szkodliwe?

W praktyce trudno jest jednak określić, ile to jest 30% czy 50% korony. Należy więc kierować się zdrowym rozsądkiem i wiedzą, aby sposobem cięcia nie doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowotnego drzewa, czy przyspieszenia jego obumarcia.  Ogłowienie zaś może prowadzić do obydwu tych skutków. Dlaczego jest to zabieg tak szkodliwy dla drzewa?

Jeśli na pozostałej po takim zabiegu części pnia jest zbyt mało pąków, z których mogą powstać młode pędy a na nich liście, drzewo może po prostu uschnąć, nie mając wystarczającej ilości aparatu asymilacyjnego by odżywić własne komórki. Ponad to, rany po cięciach o dużej powierzchni są bardzo narażone na infekcje. Osłabione drzewo jest szybko atakowane i zabijane przez grzyby, owady lub bakterie – a czasem wszystko na raz.

 

Usunięcie górnej części korony

 

Powiedzmy jednak, że drzewo nie zostało pozbawione całej korony a tylko jej górnej części, czyli mniej więcej 50%. W takim wypadku, może ono żyć jeszcze dość długo, stwarzając jednak poważne zagrożenie. Szczególnie, gdy w jego okolicy znajdują się wyższe drzewa czy budynki. Takie drzewo musi bowiem konkurować o światło. Za zwyczaj im jest wyższe, tym więcej go otrzymuje. Dlatego po pozbawieniu górnej części korony i przetrwaniu pierwszej fali ataku pasożytów, zaczyna jak najszybciej odbudowywać utraconą masę zieloną. Wypuszcza w tym celu kilka bardzo długich (mogących przyrosnąć w ciągu roku nawet 2 metry) pędów, w miejscu cięcia. Zazwyczaj jeden z nich (czasem więcej)  przyjmuje pędu szczytowego. Jednak ponieważ wyrósł zbyt szybko z grubego już pnia, nie jest dostatecznie dobrze „zakotwiczony w drewnie”. Ponad to, w miejscu starego cięcia często pojawia się postępująca próchnica, która znacznie osłabia drewno. Wraz ze wzrostem drzewa, coraz większa cześć jego masy znajduje się na nowym pędzie prowadzącym, ponad linią starego cięcia. To oznacza, że przy silniejszym porywie wiatru, drzewo może się bardzo łatwo złamać, właśnie w tym najsłabszym miejscu, gdzie niegdyś została obcięta korona.

Najbardziej wrażliwe na ogławianie, czy nawet pozbawianie pędu wierzchołkowego są drzewa iglaste. Często więcej sensu ma całkowite usunięcie takiego drzewa, niż obcięcie wierzchołka, który przykładowo koliduje z linią energetyczną. Z kolei bardziej odporne wydają się szybko rosnące drzewa liściaste, takie jak wierzby (które zresztą ogławiało się niegdyś tradycyjnie na obszarach wiejskich). Nie zmienia to jednak faktu, że niezależnie od gatunku, ogłowienie spowoduje skrócenie życia drzewa i może oznaczać złamanie obowiązującego prawa.

Dla tego w razie wszelkich wątpliwości, warto poprosić o pomoc specjalistów, którzy wybiorą taki sposób cięcia, by ograniczyć wzrost drzewa, nie powodujące jednocześnie jego uszkodzenia. Więcej o przycinaniu drzew dowiesz się tutaj.

Summary
Co warto wiedzieć o ogławianiu drzew?
Article Name
Co warto wiedzieć o ogławianiu drzew?
Description
Dowiedz się, czy można ogłowić drzewo w świetle obowiązujących przepisów, oraz dlaczego przeprowadzenie takiego zabiegu jest szkodliwe dla drzewa i niebezpieczne dla ludzi.
Author
Publisher Name
Drzewni